سەما تیڤی

مه‌هدی حه‌سه‌ن: ھەشتی (۸)ئادارێ رۆژا جیھانییا ئافرەتان

بلا بەس بت كوشتن و سۆتنا ئافرەتا كوردستانی وەكی جەنابێ سەرۆكێ حكۆمەتێ بەرێز مەسرور بارزانی گۆتی ج شەرەف د كوشتنا ژنان دا نینە، بلا ھێدى ئافرەتا كوردستانی نەمينت ل بن ركێفا زەلامان كو باب و برا بريارێ ل سەر كچ و ژنان بدەن، يان گەلەك جارا كەس و كارێن كچا كورد بێ رازەمەنديا وێ ل كالەمێرەكى دهێته‌ مەھركەن يان دا بەرخوين دەن و بخوە كەن پێگھۆرك، یان ژی پرانيا كچان دناڤ چار ديوارێن مالێ دا بھێن زيندانيكرن و دوری زانین و زانستی بن، داكو ھەر گاڤ د خزمەتا مێران دابت، و بەروڤاژى یان بھێتە كوشتن ژى گەلەك جارا ھەگەر نەد خەبەرا مێران دا بت ب به‌هانه‌يا ناموسێ.
ھەر بڤێ هەلکەفتا ڕۆژا (۸) ئادارێ رۆژا جیھانی یا ئافرەتان كو رۆژا دیاركرنا مافێ ئافرەتێ، داخوازێ ژ هەموو ئافرەتێن جیهانێ ب گشتی و یێن کوردستانێ ب تایبەتی دکەین دەنگێ خۆ بلند بکەن بۆ حكۆمەتێ و جڤاكێ كوردستانی ب ھەموو پێكھاتێن خوڤە جیهانێ ب ھژینن داکو رێکخراوێن مافێ مرۆڤی و خێرخواز و ئاشتی خواز پشتەڤانێن ئافرەتێ بن دگەل سازیێن دەولی و ناڤخویی و پێنگاڤێن مەزنتر بھێنە ھاڤێتن و ژنا كوردستانی رزگاركەن ژ بن دەستیێ و ھێدی بلا بەس جەستەیێن وان ل ناڤ دۆل و نەھالا بھێنە دیتن د كوشتی و سۆتی و ژن بێ ئۆمێد بت ل وەلاتێ مە، نھا ژى دەمێ ھندێ يە زەلام باوەريێ ب پەياما ژنێ بينت و بەرێ خو ب دەت ژنێ ب روحەكا يەكسانى وەكى وان زەلامێن باورى دايە ژنێ و ڕۆلەكى مه‌زن د گێرن مل بملێ زەلامى، ھەر وەسا پێتڤيیە حكومەت و داموده‌زگەھێن پەيوەنديدار دژى ڤێ دياردا مەترسيدار بن و بەرسنگێ وان كەسا ب گرن و پشتەڤانیيا ئافرەتێ بن بو پاراستن ژ توند و تيژيێ ‬و دانانا ميكانيزمەكى بو دەرباز بون ژ ڤێ دياردێ،‮ ‬جێبەجيكرنا یاساو سزادانا‮ ‬ئەنجام دەرێن ‮ ‬توندوتیژی‮ ‬و دەركرنا ياسايێن نوو بۆ دەستەبەر كردن و‮ ‬یەكسانی‮ ‬و دادپەروەری‮ ‬و قەرەبوكرنا ئافرەتێ د پەراوێزخستنا ئابوری‮ ‬و كۆمەڵایەتی‮ ‬سیاسیی دا.
‮ ‬فه‌ره‌ ئافره‌ت سەركەفت و ب يەكسان بژيت، ئەڤە ل ئالیەكی ژ لایەكی دیڤە ئەڤه‌ (١٢)سالا نێزیكی (١٠٠٠ )هەزار کچ و ژنێن ئیزدیا د بێ سەر و شینن و د گرتیخانێن ئیسلامیێن توندره‌و دا و ل بن دەستێن چەپەلێن تیرۆرستێن داعشان دا گرتی و كەس د ھاوار وان ناھێت ئەم چ شانازیێ ب ڤێ رۆژا ھەشتی ئادارێ ب كەین ھەگەر ب ھەزارا كچ و ژنێن مە د گرتیخانێن داعشان دابن یان رۆژانە ژنەك بھێتە سۆتن و كوشتن و بێ ھەتك كرن و ژن بێ بھا بت دناڤ جڤاكێ مەدا، پشتی ڤێ ئازادیێ و حوكمرانیا دیموكراتخواز ل كوردستانێ مە وەسا ھزر د كر ھێدی ئافرەتا كوردستانی دێ ئازاد و سەربەست یەكسان بت.
ژبەرکو ئەو خزمەت و قوربانییا ئافرەتا کوردستانی دایی و نەخاسمە یا ئێزدی نەيه هەژی یه وەسا ب سەری بهێت ب دەستێ ڤان کافرێن بناڤێ دەولەتا ئسلامی ئەڤ كچ و بوک وژنێن ئێزدی کرینه سه‌بایه ل سوک وقەیسیریا کڕین و دفرۆشتن پێ د ھاتە کرن نھا ژی وەک بەندە دناڤ واندا د ژین و زولم و زۆرداری لێ دھێتە کرن، ھەر چەند کاروانێ خەباتێ وخزمەت وقوربانیدانێ بەردەوامه ل سەرتا سەری جیھانێ ئەڤە (١٧٠) سالا ژ بۆ ئازادیا ئافرەتێ، وەكی ھونێن بەرێز دزانن ل سالا ۱۸۵٦ هەزاران ئافرەت دەرکەتنا سەر رێكا باژێرێ نیورک ل ئەمریکا ژبەر کاودانێت نەمروڤایەتی دەرهەقی ئافرەتێ بۆ خوپیشاندانەکێ ، کو ب خورتی کار ب ئافرەتێ دکر و ب بەهایەکی کێم و دەمەکی درێژ کار پێ د کر.
وهه‌روه‌سان ئافره‌تێ مافێ دەنگدانێ نەبوو، هەر چەنده پولیسێن نیورک ب رەنگەکی درندانه بەرسنگێ وان ئافرەتان گرتن! بۆ ژناڤبرنا ڤێ ڕێپیڤانێ، بەلێ ئەو رێپیڤان سەرکەفت وبەرپرسێن سیاسی نەچار کرن پێداچونەکێ ل سەر چارەسەریا ئاریشه‌یا ئافرەتێ بکەن؟ لێ ل ۸ ئادارا سالا ۱۹۰۸ێ جارەکا ب هەزارها ئافرەتێن کریکارل کارگەهێن رستێ( معمل نسیچ) خوپیشاندان کرن وکەفتنه سەر رێکێن ناڤ باژاراێ نیورک و(پارچێن نانی و قەفتێن گولا) ل دەستێ خو کرن وبلند کرن وەک دروشمێ رێپیڤانا خۆ وداخاز کرن (دەمێ کارێ وان کێم بکەن وەک یێ زەلاما بيت – زارۆکا نەدەنا شولی – ومافی ب دەنه ژنا مافێ پێشنیارێ هەبیت) و مافێ دەنگ دانێ هەبیت
دگەل ڤێ چەندێ ژمارەکا ئافرەتێن دیتر ژ تەخا ناڤەندی گەهشتنا ناف رێزێن وان ودەنگێ خو دگەل ئافرەتێن کریکار بلند کرن .. ئەفجا داخازێن خو بەرفراهـ کرن ودگەل داخازێن خو داخازێن سیاسی ژی کرن وسەرێ هەمیێ داخازا مافێ دەنگ دانێ کرن ل هەلبژارتنا وەک زەلامی ، ل سالا ۱۹۰۹ ئاهنگ هاتنه گێران ب هەلکەفتا ۸ ئادارێ کو مافێ ئافرەتێ ل ڤێ رۆژێ هاتیه چەسپاندن ل ئەمریکا و بەلاف بو ل ئەورپا و جیهانێ کو ۸ مارس رۆژا ئافرەتێن جیهانی یه .
دیسا ل ۱۹۷۷ ێ نەتەوەێن ئێگگرتی بریار دا رۆژەکێ دەست نیشان بکەین بو رۆژا ئافرەتێن جیهانی ئەوبو بتریا دەولەتا بریار دا ۸ ئادارێ بته روژا ئافرەتێن جیهانی، ئەڤ رۆژ بو هیمايێ خەباتا ئافرەتێ وهەرسال ل ڤێ رۆژێ هەمی جیهان رێزەکا تایبەت ل ئافرەتێ د گرن پیرۆز بیت ۸ ئازارێ ل هەمی ئافرەتێن جیهانێ ب گشتی و ئافرەتێن کوردستانێ ب تایبەت وهیڤی یه ئەف رۆژ بته بالدەرک ژ بو ئازاد کرنا کچ وژنێن ئێزدی د دەستێ داعش دا و ئافرەتا کوردستانی ب مافێ خۆ شادبت و سەرفراز بژیت ھێدی زوڵم و زورداری ل سەر ئافرەتا كوردستانی نەبیت و گوھ ل كوشتن و سۆتنا ژنا كوردستانی نەبین و ئەڤ كچ و ژنێن ئێزدیان ل ھەر جھەكی ئێخسیركری بھێن ڕزگاركرن.

><