ناڤهندا نووچهيان – سهما
ئيرۆ دوشهمبێ، 28ـى ئهيلوولا 2026، گهڕهكا دى يا ئاوارهيێن شنگالێ ل كهمپان ڤهگهڕيانه سهر جهـ و وارێن خۆ ڤه و كهيسا ئاوارهبوونێ دائێخستن.
پیردەیان جەعفەر، رێڤەبەرێ کۆچ و کۆچبەران ل دهۆکێ بۆ سهما ڕاگەهاند، لدووڤ پلانا ڕێکخراوا(IOM) و ب ههماههنگى ل گهل رێڤهبهرييا كۆچ و كۆچبهران، دەست ب تۆمارکرنا ناڤێن خێزانێن ئاواره هاته كرن يێن بڤێن ڤهگهڕنه شنگالێ و قۆناغ ب قۆناغ پرۆسە دێ ب رێڤە چت، ل ڤێ قۆناغێ ژی 410 خێزان دێ ئێنە تۆمارکرن و زڤڕاندن بۆ شنگال و دەورۆبەرێن وێ.
زێدهتر گۆت: د چارچۆڤێ ڤێ پرۆسهيێ دا ئيرۆ و سبهى 130خێزان ب شێوێ دو گهڕان ل كهمپا شاريا دێ ڤهگهڕنه سهر جهـ و وارێن خۆ ڤه.
دەربارەی شێوازێ هاریکاریان، پیردەیان جەعفەر ئاشكراكر: هەر خێزانەکا بزڤڕت ژ لایێ ڕێکخراوا کۆچا نێڤدەولەتی كوژمێ ملیۆنەک و 500 هەزار دیناران وەک هاریکاریا دارایی دێ پێ ئێتە دان، و ترۆمبێل بۆ ڤهگوهاستنا کەلوپەل و ئەندامێن خێزانێ ل سەر ئەرکێ ڕێکخراوێ دێ بت.
رۆنكر ژى، پرۆسەیا ڤهگهڕيانێ ب تەمامى ب حەزا کەسییە و چوو ئاوارە ب زۆری نائێنە زڤڕاندن، بەلکو ب تنێ ئەو کەس دێ زڤڕن ئەوێن ب حهزا خۆ دڤێن بچنه دەڤەرێن خۆ.
ل سێی تهباخا سالا 2014ێ، داعشێ شنگال داگیرکر و کۆمکوژيیێن مەزن ئەنجامدان، ب هەزاران کەس بوونە قوربانی و سەدان هەزار کەس ئاوارە بوون، ژێرخانهيا شنگالێ و دەورۆبەرێن وێ تووشی وێرانکاریيەکا مەزن بوو، ب ئەگەرێ ئێرشا داعشێ بتر ژ هەزار وهلاتييێن ئێزدی هاتنە شەهیدکرن و بتر ژ 400 هەزار کەسان ئاوارەی هەرێما کوردستانێ بوون، بتر ژ 100 هەزار کەسان ژی بەرەف وەلاتێن دەرڤە كۆچبهربوون، و شەش هەزار و 417 کەس ژی هاتنە رهڤاندن.
بۆ ئاساییکرنا ڕەوشا شنگالێ و ئاڤەدانکرنێ و ڤهگهڕيانا ئاواران، ل ئۆکتۆبەرا سالا2020ێ، ڕێککەڤتنا شنگالێ د ناڤبەرا حکومەتا عێراقێ و حکومەتا هەرێما کوردستانێ دا هاتە ئیمزاکرن، بەلێ تا نهۆ حکومەتا عێراقێ ڕێککەڤتنێ جێبەجێ ناکهت و پێنگاڤێن رژد و بهرههڤييێن پێدڤى نەکرینە بۆ جێبەجێکرنا وێ ڕێککەڤتنێ.