سەما تیڤی

مەهدی حەسەن: جەژنا چلێ‌ هاڤینێ‌ و ڕێورەسمێن دئێنە گێران ل لالشا نوورانی 

پشتی چل رۆژیێن چلێ‌ هاڤینێ‌ ب داوی دئێن ل رۆژا داویێ‌ دبتە جەژن ،ئەڤ جەژن ئێك ژ جەژنێن رێورەسمێن وێ‌ ل پەرستگەها لالش دئێتە گێران، کو چەندین جەژن ل پەرستگەها لالش دئێنە گیران مینا(جەژنا چلێ‌ زڤستانێ‌،جەژنا چلێ‌ هاڤینێ‌،جەژنا جەمایێ‌).
جەژنا چلێ‌ هاڤینێ‌ ئێك ژڤان جەژنایە ل رۆژا داویێ‌ ژ چلەیی دبتە جەژن و دبێژنێ‌ (جەژنا چلێ‌ هاڤینێ‌)،ئختیارێ‌ مەرگەهێ‌ و جڤاتا وی و دەروێش و شكەستی و زانایێن ئایینی و هەر ئێزدیەكی بڤێت ڤان چل رۆژا ب رۆژی دبت دبێژنە وان چلەگر و دڤیا ئەوێن رۆژیا بگرن ل هێڤارا رۆژیا ئێكێ‌ قەستا پەرستگەها لالش بكن و هندەك ئاخێ‌ ژ چلەخانێ‌ دگەل خۆ هەلگرن،چلێ‌ هاڤینێ‌ ژ(11)ی حوزەیرانێ‌ هەتا(20)ی تیرمەهێ‌ ب هژمارا رۆژهەلاتی و(20)ی تیرمەهێ‌ دبتە جەژن،یانكو(24)ی حوزەیرانێ‌ دەست پێ‌ دكت وهەتا (2)ی تەباخێ‌ ب هژمارا زایینی،ئانكو (40) رۆژن وەكی دیار ئەڤ جەژن ب دەمی ڤە یا گرێدایە دڤان رۆژێن گەرم و درێژ دا زەلامێن ئۆلی و هەر ئێزدیەكی بڤێت چل رۆژیان ژبۆ خودێ‌ دگرت ،یانكو ئەو كەسێ‌ چلێ‌ هاڤینێ‌ ب رۆژی دبت،دبێژنێ‌( چلەگر) درۆژا داویێ‌ دا ژ چلەیی دبتە جەژن هەر بۆ زانین سێ‌ رۆژا ئەڤ جەژن دئێتە گێران ژ (31)ی تیرمەهێ‌ هەتا(2)ی تەباخێ‌ زایینی و هەر ئێزدیەكی بڤێت قەستا پەرستگەها لالشا نوورانی دكت لێ‌ سەردەری و دیندارێن رێورەسمان دگێرن فەرە ب شەڤەكێ‌ بەری گێرانا رێورەسمان ئامادەبن، بڤی ئاوایی رێورەسم دئێنە گێران:
١- ئێزدی قەستا پەرستگەها پیرۆزا لالش دكن گەرەكا د سەر پرا سەلاتێرا دەربازبت و بچتە سەر حەودا كانیا سپی و دەست و چاڤێن خۆ پێ‌ پاك بكت.
٢-هەر ئێزدیەكی بچتە لالشا نوورانی دڤێت كانیا سپی و دەریێ‌ قاپیێ‌ و زمزمێ‌ و سندروكا شیخادی و بەرێ‌ شباكێ‌ و نیشانگەها شێخ فەخر ئختیارێ‌ مەرگەهێ‌ و مەزارگەهێن شێشمس و شێخ و پیرێن خۆ و ل مەزار و نیشانگەهێن خاسا زیارەتی دبن،
٣-ل هەموو هێڤاران سەما تێتە كێشان و چرایێن ئاقد و نیشانگەهێن خاسا دئێنە ڤێخستن و هیڤی و دوعایا دكن، هەر وەسا ل هەموو رۆژان سبەیكا پشتی بەیتا سبێ‌ و هێڤارا بەری بەیتا هێڤاری رێورەسمێن( قنتارێ‌) دئێنە گێران و هەر كەس خۆ و كەس و كارێن خۆ ب ئاڤا زمزمێ‌ سەلا دكن،كەسێن نە مۆركری ب ئاڤا كانیا سپی دئێتە مۆركرن،هەموو هێڤارا قەول و بەیت و قەسیدە دئێنە ب رێزكرن و دەف و شبابا لێدخن،گۆڤەندا دەرێ‌ كانیێ‌ دئێتە گێران،سەردەریێن خاسا سماتێ‌ چێ‌ دكن ل رۆژا داویێ‌ ژ جەژنێ‌ تاووس دئێتە جوانكرن و ل گوندا هەر مالەك سەربرەكێ‌ سەر ژێدكن بڤێ هەلکەفتێ.
دڤێت چلەگر چلێ‌ زڤستانێ‌ ژی ب رۆژیت بت وەکی چلێ هاڤینێ ژ(٢٤)ی هەیڤا كانوونا ئێكێ‌ دەست پێ‌ بكت و هەتا (2)ی هەیڤا سباتێ‌ ب هژمارا زایینی،دیسا ل رۆژا(40)ێ‌ دبتە جەژن رێورەسمێن ڤێ‌ جەژنێ‌ هەر وەكی یێن جەژنا چلێ‌ هاڤینێ‌ نە ل پەرستگەها لالش دئێنە گێران…هەر وەكی ڤان سەبەقا ژ ئەدەبێ‌ ئایینێ‌ ئێزدیان دبێژت::
مەلەك فەخرەدین دنگ هلتینە
هنجیێ‌ خاترا من تێ‌ ببینە
دلێ‌ چللەگرە نا ئیشینە
چللەگر ب رۆژینە
فەرزێن خۆ ب جی تینە
ئەون جندیێن سلتینە
ب شەڤ رۆژ ب رۆژینە
ئەوان فتار نینە
ئەو جندیێن سلتان ئێزینە

ھەر بوزانین پشتی چللە دەست پێ دکەت ل رۆژانێن چلەی ھەر رۆژ گوندەک قەستا بەر سجادا مەلک فەخردین د کەن و دچنە سەر چلەیێ بابا شێخ و ھندەک ژ خێر و خێراتێن گوندی د گەھینن جھێ بابا شێخ لێ ئاکنجی بەر سجادێ ، داکو بڤێ ھەلکەفتێ . رۆژێن پیرۆز خێرەک ب گەھت گوندیا و ئێزدیان و دوربن ژ قەدا و بەلا یە و داخازێ ژ بابا شێخ دکەن دوعایەکێ بۆ گوندێ وان ب کەت داخازا تفاق و تەبایێ ژ بو گوندیا بکەت، لدوماهیکا رونشتنا گوندیا ل گەل بابا شێخ و پێکڤە زادەکی دخون بابا شێخ ژی بەراتەکێ پێشکێشی مجێورێ گوندی د کەت و دگەل دانا بەراتێ ئەڤێ دوعا یا ئیختیارێت ب سور و كەرەم و رۆناھی بۆ مجێوری و ریھسپی و گوندیا د بێژت
یا خودێ توو ب دەیە خاترا ناڤێ خۆ
خاترا خودان خاترا خاترا عەزیز یا خۆ
خاترا وان ئێ ل نك تە ب خاتر
خاترا چلێ عەردا چلێ عەسمانا
خاترا چلێ شیخادی چلێ مەلك شێخ سن
خاترا چلێ داود چلێ بازید
خاترا چلێ كانیا سپی
خاترا چل مێرێت ل بەر سجادا مەلك فەخرەدین
ڤێ چلێ هاڤینێ توو دەریەكی خێرێ دەریەكی رەحمێ ڤەكەی ل ڤێ دنیایێ و ل حالێ ئێزدیا ب پرسی و تفاقەكێ د ناڤ ئێزدیاكەی و سوڕ و كەرەمێت باتنی ل ئێزیدخانێ ڤەگەرینی و چرایێ لالشێ و چرایێ ئێزیدخانێ و ھەر ھەفت زێوێت مەرگەھا شیخادی گوڕی و رۆناھیكەی و ئختیارێت مخفی سوڕ داھر و باقی كەی دلێ مە و ئێزیدخانێ پێ خۆشی و شاھی كەی-
سعود و خەلاتێت باتنی ل ئێزیدخانێ
ڤەگەرینی زوو نەدەرەنگ

ژێدەر:
-پەرتۆكێن پەروەردا ئێزدیاتیێ
-مجێور پیر سەعید پیر بیبۆ
. زانایێ ئولا ئێزدیاتیێ پیر خەلات ئەلیاس
⁃ ژ نڤیسینێن ماموستا شرو ابراھیم

><