ناڤهندا نووچهیان – سهما
نۆژدار هۆشدارییهكا نوو ل دۆر كێشێن دلی د تهمهنێ گهنجاتیێ دا ئاراستهی كهسێن تهمهن 30 سال و سهرتر دكهن، ب تایبهت ئهوێن فشارا خوینێ یا بلند یان كێشێن بۆماوهیی ههین، تهكهزی ل سهر گرنگیا پشكنینا پێشوهخت و هویر دكهن بۆ پاراستنا دلی ژ مهترسییان، ب تایبهتی پشكنینهكا گرنگ ب ناڤێ “Lp(a)” كو یا بۆماوهییه و چو پهیوهندی ب شێوازێ ژیانێ ڤه نینه.
نۆژدار داخوازێ ژ كهسێن تهمهن 30 سال و سهرتر دكهن كو ههكه فشارا خوینێ یا بلند ههبت، یان د ناڤ خێزانێ دا كهسهك د گهنجاتیێ دا تووشی كێشێن دلی بووبت، پێدڤی یه دهستبهجێ ئاگههداری ساخلهمیا دلێ خۆ بن و پشكنینان ئهنجام بدهن.
ئێك ژ پشكنینێن گهلهك گرنگ كو زۆربهیا خهلكی ناڤێ وێ نهبهیستییه، پشكنینا (Lp(a)) یه، ئهڤ جۆره فشارهكه مرۆڤی دگهل ژ دایكبوونێ ههیه، ئانكو یا بۆماوهییه و پهیوهندی ب جیناتیكێ ڤه ههیه، بهروڤاژی جۆرێن دی یێن چهوریێ، ئهڤ چهورییه ب وهرزشكردنێ یان گوهۆرینا شێوازێ خوارنێ كێم نابت.
باشیا ڤێ پشكنینێ ئهوه كو تنێ ئێك جار د ههموو تهمهنی دا دهێته ئهنجامدان و پاشێ دێ دیار بت كا دل د مهترسیێ دایه یان نه، ههكه ئاستێ ڤێ چهوریێ بلند بوو، نۆژدار حهبێن چهوریێ (ستاتین) بۆ نهخۆشی دنڤیسن دا كو ژ جهلتا دل بپارێزن.
ههكه نۆژداری بڕیار دا حهبێن چهوریێ (ستاتین) بۆ كهسهكێ بنڤیسیت، رهنگه بۆ چهندین سالان پێدڤی بت بخۆت، بهلێ دێ پێدڤی بت ئاگههداری سێ خاڵێن گرنگ بت:
-
ئێشانا ماسوولكان: هندهك كهسێن ڤێ حهبێ بكار دئینن، ههست ب ئێشانا ماسولكان دكهن، ههكه ئێشان یا زۆر بوو، پێدڤی یه نۆژدار بهێته ئاگههداركرن.
-
شهكرا خوینێ: ئهڤ حهبه ل دهڤ رێژهیهكا گهلهك كێم ژ خهلكی، رهنگه ئاستێ شهكرا خوینێ هندهكێ بلند بكهت.
-
پشكنینا جهرگی: بهری دهستپێكرنا بكارئینانا حهبێ، پێدڤی یه پشكنینهكا جهرگی بهێته ئهنجامدان و پشتی چهند ههیڤان ژی دووباره ببیت ڤه، دا كو پشتڕاست ببن كو حهب كارتێكرنێ ل سهر جهرگی ناكهت.