ناڤەندا نووچەیان – سەما
هەموو سالان ل دهستپێكا مەها نیسانێ، وەرزی توافێن ئێزدییان دەست پێ دکەت. بڕیارە سبەی چارشەمبوويێ 1ـى نيسانا 2026، ئێکەم ڕێورەسمێن توافا “مەلەک شێخسن” ل گوندێ داكا مەزن ل کۆمەڵگەها بابیرێ ب ڕێڤە بچن.
بەرەکات عەلۆ، مجێورێ مەزارگەهێ مەلەک شێخسن بۆ سەما دیار کر، ژ بەر ئەو ڕەوش و کاودانێن دەڤەر تێرا دەرباز دبت، ئيسالە ڕێورەسمێن توافێ دێ بێی “خۆشی و دیلان” بن.
ناڤبری ئاماژە ب وێ یەکێ کر، تنێ دێ “هـلێلێ” جوان کەن و “سماتێ” ل سەر مێڤان و خەلکی دابەش کەن.
تواف هەلكەفتەكا ئۆلى و جڤاكی يا كەڤنە ڕەهـ و ڕیشالێن ڤان توافان دگەهنە شارستانی یێن میزۆپۆتامیا یێن مینا: سومەری ، بابلی و ئاشوری یان ، ژلایەكێ دی ڤە تواف ڕامانا نووژەنكرنا بیروباوەرێن ئێزدیاتیيێ نە دگەل ڕێیا شیخادی وخاسێن گوندی كو هەر سال هەموو خەلكێ گوندێن ئێزدیيان پێكڤە ب دلەكێ پاك سەرەدانا خاسێن گوندی دكهن و هەر ئاریشە و گرفتەكا هەین چارەسەر دكن بۆ خاترا وێ ئۆغلەما خاسا.
تواف ب ڕێورەسم دئێنە گێڕان ل بەر هەر مەزارگەهەكێ ئێزدیيان و ژ خۆشیا نووكرنا ڤان سۆز و پەیمانا دگەل خاسێن گوندی پشتی ڕێورەسمێن ئۆلى ئاهەنگ و خۆشیێن مەزن دئێنە گێڕان.
هەر گوندەكێ ئێزدييان توافا خۆ یا تایبەت هەیە، هەر چەند ڕۆژەكا ل گوندەكی ل بەر مەزارگەهێن ئێزدیيان دئێنە ئەنجامدان و توافا هەتا وەرزێ پایزێ بەردەوام دبن.
دڤێ هەلكەفتێ دا چەند ڕێورەسم هەنە وەكی:
1_ سمات – دئێتە چێكرن ژلایێ مالا مجێورێ گوندی و خەلكێ گوندی هەموو ل مالا مجێوری یان بەر مەزارگەهی خرڤەدبن و سماتێ دخۆن و كچ و ژنێن گوندی دیسا سماتێ لسەر گوندیا دابەش دكن.
2_ هلێل دئێتە سواركرن ئەڤ مەزارگەهێن قوب لێ هەین، و پەری ب هلێلێن قوبێن مەزارگەهان ڤە دئێنە نووكرن.
3_ پەریا سواردكن ل هندەك گوندا وەكی خەتارێ و دۆغاتا ومەم شڤان.
4_ كێشانا ئێشیكێ ل توافا كەرەجالی ل گوندێ سینا دئێتە گێران.
5_چرایێن نیشانگەها و ئاقدێن خاسا دئێنە ڤێخستن.
6_هەموو خەلكێ گوندی و زێدەباری خەلكێ دەوروبەر ژی ب جل و بەرگێن جوان و ب كەیف و شادی ڤە پشكداریێ تێدا دكن و سبێ زوو نیشانگەهێن خاسێ گوندی تواف دكن.
7_دیسان خەلكێ گوندی هەر مالەكا هەبت سەربرا سەرژێ دكن و خوارنێن تایبەت ئامادە دكن و خزم و كار و هەڤالان میهَڤان دكن.
8_ شاهی و دیلان دئێنەكرن و بهلهلاندن و تاوا بغورێ ئەو كەسێ پەریێ یان هلێلێ سواردكت دێ ل پێشیكا گوندیا بەر ب مەزارگەهێ كەڤن ژ مالا مجێورێ گوندی.