ناڤەندا نووچەیان – سەما
نێزيكه 12 سال ب سهر جێنۆسايدا ئێزدييان ل سهر دهستێ ڕێكخراوا داعش يا تيرۆرستى دهرباز ببن. ژ ئالييێ حکومەتا عێراقێ ڤە چو پێنگاڤێن باش نەهاتینە هاڤێتن و ل سهر ئاستێ نێڤ دهولهتى ژى ناساندنا كهيسا جينۆسايدێ سست بوويه.
شهمبى، 25ـى تەممووزا 2026، ڤهكۆلهرێ ئێزدى داود موراد خهتارى و گرنگيپێدهرێ جينۆسايدا ئێزدييان بۆ سهما ڕاگههاند، ههڤدهم ل گهل نێزيكبوونا سالڤهگهڕا 12 يا جينۆسايدا ئێزدييان ل سهر دهستێ داعشێ، ل سالێن پێشييێ دا قۆناغەکا گەلەک یا باش ب ڕێڤەچۆ، لێ هێدی هێدی سست بوويه.
ڤهكۆلهرێ ئێزدى گۆتژى: ژ ئالیيێ حکومەتا عێراقێ ڤە چوو پێنگاڤێن باش بۆ ناساندنا كهيسا جينۆسايدێ نەهاتینە هاڤێتن. ديسان ژ ئالیيێ وهلاتێن جيهانێ ڤە، بەرى نهۆ گەلەک وهلاتان دانپێدان ب جينۆسایدا ئێزدیيان دکر، لێ مخابن نهۆ سستیەک یا کەڤتیيێ و کەس نینە د وێ ڕێبازێ دا کار بکەتن.
دهربارهى ئهگهرێن سستبوونێ، خهتارى بهحس ل وێ چهندێ كر، ئيرۆ ئێزدى بتر ب خۆڤه د مژوولن و گرنگييێ وهكو بهرێ نادهنه كهيسا جينۆسايدێ، مخابن ئەڤە دوازدە سالە خهلكێ مه يێ ئاوارهيێن شنگالێ د ناڤ چادران و ژیانەکا تەعل و ب زهحمهت دا دژين.
ل سەر ڤێ یەکێ ئەم داخوازێ ژ حكومهتا ههرێما كوردستانێ، حكومهتا عێراقێ و جڤاكێ نێڤدهولهتى دكهين پێنگاڤێن باشتر و ڕژتر پاڤێژن، تاکو ئێدی ئەڤ قۆناغا یا سست دەرباز ببت و ئەم بکەڤینە قۆناغەکا دی و بتر گرنگى ب دانپێدانا وهلاتان بۆ جينۆسايدا ئێزدييان بێته كرن.
12 سال ب سەر هێرشا ڕێكخراوا داعش يا تيرۆرستى بۆ سەر شنگالێ دهرباز دبن، کو ب سهدان وهلاتييێن بێ گونههـ يێن ئێزدى هاتنه كوشتن.
ل ڕۆژا 3ـى تهباخا ،2014 داعش هێرش کره سەر شنگالێ و ل ڕۆژێن دهستپێكێ يێن جينۆسايدێ بتر ژ ههزار ئێزدى هاتنه كوشتن و 6417 كچ و ژن و زاڕۆك و زهلامێن ئێزدی هاتنه ڕهڤاندن و بێ سهروشوونكرن، ژ بهر شەڕى 80% باژێر و گوندێن شنگالێ هاتنه وێرانکر و تالان كرن.
ههتا نهۆ حكومهتا ههرێما كوردستانێ و 13 وهلاتان و چەند سازييێن نێڤدەولەتی كهيسا ئێزدييان وهكو جينۆسايد ناساندينه.