یادا 8ێ ئادارێ، ڕۆژا جیهانی یا ژنان، ئەڤڕۆ ل هەمی ووڵاتێن جیهانێ و هەروەسا ل هەرێما کوردستانێ ب چالاکی و بەرنامەیێن تایبەت دهێتە یادکرن، ئەڤ ڕۆژە تایبەتە ب ڕێز لێگرتن ژ ڕۆلێ ئافرەتان د کۆمەڵگەهێدا و جەختکرن ل سەر گرنگیا یەکسانیێ و مافێن مرۆڤی.
ژ رویی مێژوویی ڤە، دیروکا دیارکرنا 8ێ ئادارێ وەک ڕۆژا جیهانی یا ئافرەتان دڤەگەریت بۆ ساڵا 1857ێ، ل دەمێ ژنێن کرێکار د کارگەهێن قوماش و درینا جلوبەرگان ل شارێ نیویۆرکـێ خۆپیشاندان کرن بۆ زیادکرنا موچەیێ خوە، ژبو ژیانەکا سەرفەراز و هەر وەسا کێمکرنا دەمێن کارکرنێ. بەلێ ئەڤ خۆپیشاندانە ب توندوتیژی و لێدان هاتە راوەستاندن، ئەڤێ رووداوێ کاریگەریەکا مەزن دروستکر لوی دەمی.
هەر ل ساڵا 1907ێ، ل یادا پێنجەمین سالڕۆژا خۆپیشاندانا نیویۆرکێ، ئافرەتان جار دی خۆپیشاندان ڕێکخستن و داخازکرن کو ڕۆژەک تایبەت بو ژنان بهێتە دیارکرن و ئەڤ هەوڵە بەردەوام بوو ژلایێ ژنێن سۆسیالیست ل ئەڵمانیا و هەروەسا چالاکڤانێن وەک کلارا زێتکین.
پاش ل 19ێ مارسا 1911 ـێ، ئافرەتێن چەندین وەڵاتان وەک ئەڵمانیا و ئۆتریش و دانیمارك هاتنە سەر جادان و خۆپێشاندانێن مەزن ئەنجامدان، د ئۆتریشێدا ژمارەیا وان نێزیکێ 30 هەزار کەسان بوون، بەلێ هێزێن پۆلیسان ب توندی هێرش کرنە سەروان بەلێ ئەڤ خوپێشاندانە هەر دبەردەوام بون لزوربەی وەلاتان.
هەلبەت ئافرەتێن کوردستانێ ل هەمی قوناغێن مێژوویی دا رۆلەکێ دیار و کاریگەر هەبوو هەر:
– د مەیدانا بەرخودان و شۆڕشێن نەتەوەیی دا، شان ب شانێ پیاوان راوەوستیاین و بەشدار بوون د پاراستنا خاک و نیشتمانێ خوەدا.
– د شۆڕشا 1991 ـێدا ل باشوورێ کوردستانێ، ژنان وەک پشتیوانی، چاڤدێری و وەك هەڤچەپەر و هەڤالێن مەیدانێ رۆلەکێ گرنگ گێڕان.
– د بوارێ پەروەردە و فێرکردنێدا، مامۆستایێن ژن بنەمایێ ئاڤاکرنا نفشێ نوی بوون.
– د بوارێ تەندروستیێدا، پزیشک و پەرستارێن ژن خزمەتگوزاریەکا هەرا مەزن بۆ کۆمەڵگەهێ پێشکێش دکەن.
– د کار و ئابووریێ دا، ژنێن کارمەند و بازرگان بەشداریێن چالاک د گەشەپێدانا بازاڕ و دامەزراندنێن ناڤخۆیی دا دکەن.
– هەروەسا د بوارێ هونەر، ئەدەب و میدیایێ دا، ئافرەتێن کورد دەنگێ کۆمەڵگەهێ بەرز دکەن و بەرهەمێن فەرهەنگی پێشکێش دکەن.
لمەیدانا شورەش و خەباتێ دا شورەشگێر و تێکوشەرێن وەک “لەیلا قاسم” نیشانا ئازایەتی و خۆبەخشینا ژنا کورد بهویا چالاکیێن سیاسی دژێ رژێما بەعس، وەك سومبولا ئازادیێ بجلێن کوردی ل 12 ئەیارا 1974ێ ل بەغدا هاتە سێدارەدان، کو بو هێمایا خوراگریا ژنێن کورد بو نەتەوەیا خوە.
ڕۆژا جیهانیا ژنان ل ساڵا 1977 ـێدا بە فەرمی ژ لایێ نەتەوێن ئێکگرتیڤە هاتیه ناسین، و ئەڤرو ل زۆر وڵاتاندا وەک پشوویا فەرمی دهێتە هەژمارتن.
لـ8ێ ئادارێ بانگەوازەیە بۆ بهێزکرنا ڕولێ ئافرەتێ، نویکرنا پەیمانا یەکسانیێ، و هەلمەتا راوەستاندنا هەر جۆرە توندوتیژیێ و چەوساندنێ دژی ئافرەتان، نەخاسمە کۆمەڵگەهەکا پێشکەفتی دهێتە ئاڤاکرن لدەمێ ژن و پیاو ووەک هەڤ دبەشدار و هەڤکاربن د ئاڤاکرنا داهاتیەکێ باشتر دا.
8ێ ئادارێ پیرۆزبیت ل هەمی ئافرەتێن کوردستانێ، بەردەوامی دئاڤاکرنێ دا، و پێشڤەبرنا کۆمەڵگەهـ و نیشتمانی دا.