ناڤەندا نووچەیان – سەما
جڤاتا ئێزدييێن سووريێ ڕادگههينت، دوورئێخستنا ئێزدييان ژ دامهزراوهيێن نوونهرایهتییا سیاسی ل سووریێ بهردهوامه، کو داوى جار ژى نهتهرخانکرنا چو نووێنهرایهتییان بوو بۆ پێکهاتهیا ئێزدی د پهرلهمانێ بێت یێ سووریێ دا، سهرهڕای هندێ کو ئێك ژ پێکهاتهیێن ڕهسهن و مێژوویی نه ل وهلاتی.
ئيرۆ سێ شهمبوويێ، 19ـى ئهيارا 2026، جڤاتا ئێزدييێن سووريێ بهياننامهيهك بهلاڤ كر و تێدا هاتييه، کچ و کورێن پێکهاتهیێ ئێزدی نهڕازیبوون و دودلییا خۆ یا کوور دیار دکهن ل دۆر بهردهوامبوونا دوورئێخستنا وان ژ دامهزراوهيێن نوونهرایهتییا سیاسی ل سووریێ بهردهوامه، کو داوى جار ژى نهتهرخانکرنا چو نووێنهرایهتییان بوو بۆ پێکهاتهیا ئێزدی د پهرلهمانێ بێت یێ سووریێ دا، سهرهڕای هندێ کو ئێك ژ پێکهاتهیێن ڕهسهن و مێژوویی نه ل وهلاتی.
جڤاتا ئێزدييان دبێژت: ئێزدیيان د درێژاهییا چهندین دههـێن سالان دا ژ پشتگۆهاڤێتن و بنپێكرنان دنالن، و ئهو ئێك بوون ژ وان پێکهاتهیێن کو مهزنترین باج داینه دهست توندڕهوی و ههڤڕکیێن دهڤهرێ. ژ بهر ڤێ چهندێ، دهستهبهركرنا پشكداریيا وان یا سیاسی یا دادپهروهرانه، نه داخوازیهكا تایبهت یه، بهلكو مافهكێ ڕهوا یه و دهنگڤهدانا بنهمایێن وهلاتیبوونا یهکسان، دادوهرییا ڕاڤهگوهاستنێ (العدالة الانتقالية) و پيڤهرێن نێڤدهولهتی یێن گرێدایى ب پاراستنا مافێن کهمینهیان ڤه دکهت.
ئاماژه ب وێ چهندێ دا، د دهمێ بووری دا، مه زنجیرهكا دانوستاندن و داخوازیيان دگهل لایهنێن پهیوهندیدار یێن سووریێ ئهنجامدان، دگهل پهیوهندیکرن ب ئالييێن نێڤدهولهتی و هێزێن سیاسی یێن سووریێ و کوردی، ژ پێخهمهت داخوازیكرنا دهستهبهركرنا نوونهرایهتیيهكا دادپهروهرانه بۆ پێکهاتهیێ ئێزدی د پهرلهمانێ بێت یێ سووریێ دا ب ڕێیا تهرخانکرنا دو کورسیيان ل عهفرین و حهسهکێ، لێ ئهڤ بزاڤه ههتا نۆکه ب چو بهرسڤدانێن پێتڤی نههاتینه پێشوازیکرن، ئهڤ چهنده ژی ترسیێن ڕهوا ل دۆر گشتگیریا پرۆسهیا سیاسی و پاشهڕۆژا ههڤپشكیا نیشتمانی ل سووریێ پهیدا دکهت.
ديار ژى كر، ئاڤاكرنا دهولهتهكا دیموکراسی و جێگیر نابته ڕاستی ب ڕێیا دوورئێخستنا چ پێکهاتهیێن سووریێ، بهلکو ب ڕێیا دهستهبهركرنا پشكداریيا دادپهروهرانه بۆ ههموو سووریان بێی چو جوداکاری، و چهسپاندنا بنهمایێ ههڤپشكیيا نیشتمانی و دانپێدانا ههڤدوو و ڕێزگرتن ل ههمهڕهنگیيا ئۆلى، نهتهوهیی و کهلتووری ل وهلاتی.
ههروهسا دوپاتكر، ژ ڤێ دهرگههی، ئهم داخوازێ ژ حکومهتا دهمكى یا سووریێ و ههموو هێزێن سیاسی یێن نیشتيمانی دکهین کو پێداچۆنێ د میکانیزمێن نوونهرایهتییا سیاسی دا بکهن ب شێوهکى کو پشکداریيا دادپهروهرانه بۆ پێکهاتهیێ ئێزدی دهستهبهر بکهت. ههروهسا داخوازێ ژ نهتهوهیێن ئێکگرتی و ئالييێن نێڤدهولهتی یێن پهیوهندیدار ب كاروبارێن سووریێ دکهین کو پشتهڤانیيێ ل پرۆسهیهكا سیاسی یا گشتگیر بکهن کو دهستهبهر بکهت سیاسهتێن پهراوێزخستن و دوورئێخستنێ د دهرههقێ چ پێکهاتهیێن سووریێ دا دووباره نهبنهڤه.
ل داويێ ژى گۆت: سووریا پاشهڕۆژێ دڤێت دهولهتهكا ئاڤاکری بت ل سهر بنهمایێ وهلاتیبوونا یهکسان، دادپهروهری و فرهییێ؛ دهولهتهک کو ههموو سووری تێدا ههست بکهن کو ئهو ههڤپشکێن ڕاستهقینه نه د وهلاتهکێ ئێكگرتی دا بێی جوداکاری یان دوورئێخستن.