سهما
پشتی سەرهلدانا بههارا سالا1991ێ و رزگاربوونا باشورێ كوردستانێ و هەلبژارتنا پەرلەمانێ کوردستانێ و پێکئینانا حکومەتا هەرێما کوردستانێ بنگەهێ لالش هاته دامهزراندن.
بنگههێ لالش ئێکە ژ بەرهەم و دەستکەفتێن گرنگ یێن سەرهلدانێ کو ب دلسۆزی و خەمخۆرییا کۆمەکا ڕەوشەنبیرێن ئێزدییان ل 1993/5/12ێ هاته دامهزراندن.
ئەڤ رۆژ بوو رۆژەکا گەش د دیروکا ئێزدیان دا، ژبهركو جارا ئێکێ یە ئێزدی دبنە خودان دەزگەهەکی فەرمیێ تایبەت، ئەڤی بنگەهی کاری ڤالاتییەکا مەزن پڕ بکەت و ب شێوازەکی زانستی و ئەکادیمی دیرۆک و بیروباوەرێن ئۆلا ئێزدیان نڤیسین و كاری روویێ راستەقینەیێ جڤاک و ئۆلا ئێزدیان بدەتە خویاکرن.
پشتی چەندین پێکۆل و بزاڤان کو ب هیچ شێوەیەکی حکومەتێن عیراقێ رێ نەددان کو کۆمەلەک یان بنگەهەکی تایبەت ئێزدییان هەبت، بەلکو ب هەموو شیانێن خوە بزاڤا شێواندن و شێلووکرنا ڤێ ئۆلا کەڤنار دهاتە دان برێکا چەند نڤیسەرێن رەگەزپەرست ڤە.
لێ بنگەهێ لالش ب پشتەڤانیا حکومەتا هەرێما کوردستانێ ب ئارمانج و پلان و رێکخستن کاری پێنگاڤێن گەلەک باش بهاڤێژت و قوناغەکا نوو ژبۆ ئێزدیان دەستپێکر و دکارم ب قۆناغا ڤەژاندن و پاراستنا ئێزدیاتیێ بناڤ بکەم بکورتی کار و خەبات و دەستکەفتێن بنگەهێ لالش دڤان خالاندا دیاربکەم:
١-دانە ناسینا ئێزدییان و ئێزدیاتیێ ب رەنگەکی راست و دروست کو ئێزدی مللەتەکی خودێناسە و باوەری ب خودایێ مەزن هەیە ئەڤ چەندە ژی د تێکستێن پیرۆز و ڕێ و ڕهسم و ژیانا رۆژانە دا دیاردبت.
٢-کۆمکرن و دیکیومێنتکرنا تێکستێن پیرۆزێن ئێزدییان ژ قەول بەیت و دوعا و درۆزان و پاشی بەلاڤکرنا وان د گوڤارا لالش دا.
٣-دەرئێخستنا گۆڤارەکا رەوشەنبێری یا تایبەت بناڤێ(لالش)کو گوڤارەکا وەرزانەیە کو یا تایبەتمەندە ب بەلاڤکرنا ڤەکۆلینێن ئەکادیمی لسەر مێژوو وبیروباوەر وفولکلۆرێ رەسەنێ ئێزدیان وبەلاڤکرنا قەول وبەیتان کو حەتا نها(٥٧)ژمارە لێ دەرچوونە ویا بەردەوامە ل وەشاندنێ.
٤- بەرهەڤکرن وئامادەکرنا پرۆگرامێ خواندنا ئێزدیاتیێ بۆ قۆناغا سەرەتایی ب هەڤکاری دگەل وەزارەتا پەروەردا حکومەتا کوردستانێ ژلایێ سەرۆکێ بنگەهی ڤە رەحمەتی(پیر خدرێ سلێمان)ل سالا 1994و ل سالا خواندنێ(١٩٩٥-١٩٩٦) هاتە خواندن ل قوتابخانێن دەڤەرێن ئێزدییان و پاشی پرۆگرام ژبۆ قۆناغێن ناڤنجی وئامادەیی ژی هاتنە بەرهەڤکرن وخواندن،کو ئەڤە ئێكهم جار بوو پهرتووكا ئۆلا ئێزدیاتیێ ب فەرمی بهێتە خواندن ل قوتابخانێ.
٥-ڤەکرنا کەنالێ sema tv ب شێوازەکی پرۆفیشنال و کادرەکی شارەزا و پێشکەفتی کو دێ بتە دەنگ و رەنگێ جڤاکا ئێزدی و ئێكهم کەناڵێ تایبەت ب ئێزدیان.
٦-دابەشکرنا منحەیا داڕایی یا سەرۆکێ حکومەتا کوردستانێ رێزدار مەسرور بارزانی لسەر رزگاربوویێن دەستێ داعش.
٧- ئەنجامدانا ڤیستەڤالا لالش یا سالانە و پێشکێشکرنا خەلاتێ ڤیستەڤالێ ب کەسایەتیەکی رەوشەنبیری یان ئۆلی کو خزمەتا ئێزدیاتیێ کریە.
٨-پشتی کەتنا رژێما بەعس ل سالا 2003 کاروچالاکیێن بنگەهی بەرفرەهتر بوون و ڤەکرنا لق ونڤیسینگەهێن بنگەهی لالش ل باژێر وگوندێن ئێزدیان ژ پێخەمەت خزمەتکرنا جڤاکێ ئێزدی.
٩- ئاڤاکرنا هۆلێن لالش یێن هەلکەفتا ل گوند و باژێرێن ئێزدیان و سەخبێری و نوژەنکرنا وان بشێوەیەکێ بەردەوام کو مفایەکا گەلەک باش ژێ دهێتە وەرگرتن.
١٠ – بەستنا ئێكهمین کۆنفرانسێ زانستی دگەل زانکویا دهۆک لدۆر دیرۆک و بیروباوەر و ناسنامە و جوگرافییا ئێزدیان و کار لسەر بەستنا دووەمین کونفراسێ زانستی لدۆر ئێزدیان دهێتە کرن.
١١- پشکداریکرن دچەندین کۆنفرانس کۆنگرەیێن نیڤدەولەتی ل وەلاتێن جودا جودا لدۆر ئێزدیان.
١٢-گرنگی دان ب قوتابیان و پشتەڤانیکرن و خەلاتکرنا سەرکەفتیان هەروەسا ئەنجامدانا سمینار و دیدارێن رەوشەنبیری ب بەردەوامی تایبەت (پێنج شەمما رەوشەنبیری) و پشکداریکرنا بنگەهێ لالش دزۆربەیا هەلکەفت و رێ ورسمێن جڤاکی دا.
هەلبەت ئەڤ هەموو کار و بزاڤ ب پشتەڤانیا بەردەوام یا سەرۆک وەزیران رێزدار مەسرور بارزانی داهاتنه ئهنجامدان.
پیرۆزبە 33 سالیا دامەزراندنا بنگەهێ لالش یێ رهوشهنبیری و كۆمهلایهتی