ناڤەندا نووچەیان – سەما
ههفت سال ب سهر دامەزراندنا کابینەیا نەهێ یا حکومەتا هەرێما کوردستانێ ب سەرۆکاتیيا مەسرور بارزانی دهرباز دبن؛ د ماوێ 7 سالان دا، ژێرخانا ئابۆری، دیجيتالی، و خزمەتگۆزاری یا هەرێمێ گوهۆڕينێن ڕیشەیی ب خۆڤە دیتینە و بتر ژ 22.7 ملیار دۆلاران د پڕۆژەیێن جودا جودادا وەبەرهێنان تێدا هاتیيە کرن.
کارنامەیا ڤێ کابینەیێ ل سەر بنەمایێ چاکسازی و هەمەجۆرکرنا داهاتی هاتیە دارشتن. سەرەڕای قەیرانێن کۆرۆنایێ و داكهفتنا بهایێ پترۆلێ، کابینەیا نەهێ یا حکومەتێ شیا سەرکرداتیيێ د هەموو سێکتەران دا بکەت.
دەستپێكا كارێن كابینا نەهێ یا حكومەتا هەرێما كوردستانێ، ب وهرچهرخانهكا گرنگ یا خزمەتگوزاری و چاكسازی و بنیاتدانانا ژێرخانە ئایندهخواز بوویە، لسەر بنەمایێ گەشەپێدان و پلانێن درێژخایەن، ل روانگەها بنیاتدانانا كوردستانەكا بهێزتر.
ئەڤ دەستبەكاربوونا كابینا نەهێ یا حكومەتا هەرێما كوردستانێ، چەندین ئاستەنگ و قەیرانێن وەك پەتایا كۆرۆنا، دابەزینا بهایێ نەفتێ، گوشارێن ئابووری، ئاستەنگێن سیاسەتا دەرەكى و ناڤخۆیی هەنە,بەلێ ل سۆنگەیا روانگەها ستراتیژی یا “مەسرور بارزانی”سەرۆكێ حكومەتا هەرێما كوردستانێ، كابینا نەهێ دەستكەفتێن گرنگ و بهادار ل هەموو سێكتەر و بواراندا ب دەست ڤە ئینان.
پلانا ورد و هەوڵێن بجهئینانا كارناما كابینا نەهێ یا حكومەتا هەرێما كوردستانێ و هەوڵێن چڕوپڕێن سەرۆك وەزیران، ههڤدهم هەماهەنگییا بەردەواما دامودەزگەهێن حكومەتێ، بوویە ئەگەر ئەوا چەندین پرۆژێن ستراتیژی و گرنگ بهێنە بجهئینان، كو پەیوەندییا ڕاستەوخۆ ب پێشئێخستنا ژیانا هاولاتیێن كوردستانێ ڤە هەیه و ئەڤە ژی ل پێشئێخستنا ژیانا گشتیدا رەنگ دایە.
پشتەڤانیکرنا پێکهاتێن کوردستانێ:
بزاڤ و ماندیبوونا كابينهيا نههێ يا حکومەتێ بەرهەم ل سەر پشتەڤانیکرنا هەموو پێکهاتێن کوردستانێ ب هەموو ئاراستەیێن جودا جودا ڤە هەبوو، ب تایبەتی ل سەر ئاستێ ئێزدیيان ل ناڤخۆیا هەرێمێ و ل دەڤەرێن کوردستانی یێن دەرڤەی ئیدارەیا هەرێما کوردستانێ.
ناڤدەولەتیکرنا دۆزا ئێزدیيان:
حکومەتا هەرێمێ و سەرۆکێ وێ ڕۆلهكێ سەرەکی و کاریگەر هەبوو د ناڤدەولەتیکرنا دۆزا ئێزدیيان دا ل سەر ئاستێ جیهانێ ب ڕێیا وەزارەت و دامەزراوەیێن پەیوەندیدار، دگەل پشتەڤانیيا بەردەوام بۆ چین و توێژێن زیانڤێکەڤتی ژ جڤاکێ ئێزدی و د پێشەنگیيا وان دا ڕزگاربوویێن ژن و زەلام، مەسرور بارزانى ل گهل كابینا خۆ یا نههێ پێنگاڤێن جدى هاڤێتینه بۆ هندێ ئهڤا ب سهرێ ئێزدیان هاتى ل سالا 2014 وهكو جینۆساید بێته ناسین و ئهڤ پێنگاڤه چ ل سهر ئاستێ نافخۆیى چ ژى ل سهر ئاستێ نێڤدهولهتى، كارهكى مهزن ل سهر هاتیه ئهنجامدان، ههولێن سهرۆكێ حكوومهتێ بۆ دانانا دادگهههكا تایبهت بۆ تاوانێن داعش ل ههرێما كوردستانێ، باشترین بهلگه بوو، لێ مخابن رێگریا حكوومهتا عیراقێ بوو ئهگهر كو ئهڤ دادگهه نهئێته دانان و ب ڤێ یهكێ خهونا ههموو تاكێن ئێزدى بوو قوربانى سیاسهتا شۆفینى یا حكوومهتا عیراقێ.
ههستكرن ئێش و ئازارێن ئێزديیان:
ههستكرن ب ئێش و ئازارێن ئێزدیان بهشهكى سهرهكى یێ پلانا سهرۆكێ حكوومهتێ بوویه و ئهڤ چهنده دپێنگاڤ و خزمهتا وى یا بهردهوام بۆ ڤى پێكهاتهیدا بۆ مه دووپات دبت،
ب شێوهیهكى گشتى، پێكهاتێن گهلێ كوردستانێ و ب تایبهتژى ئێزدیان تا رادهیهكى باش ههست ب ههبوون و بهرپرسایهتیێ دكابینا نههێدا كریه و ئهڤ چهندهژى بهشهكه ژ سهرفهرازیا كوردستانێ وهكو ههرێمهكا فرهئایینى و نهتهوهى، ل سهر ئاستێ پله و پۆستان ئێزدیان بریكا، راوێژكار، رێڤهبهرێن گشتى، رێڤهبهرێن دامودهزگایان ههینه و رۆلهكى كارا دگێرن، ئهڤه ددهمهكیدایه كو هیڤیێن ئێزدیان مهزنترن و دخوازن پتر رۆلێ خۆ دناڤ سازیێن حكومهتێدا بگێرن، بۆ هندێ خۆ ب خودانێ ڤى خاكى بزانن و خۆ نهبینن مێڤان ل ڤى وهلاتى.
پرۆژه ل پهرستگهها لالش:
ل سهر ئاستێ پهرستگهها لالش وهكو مهزنترین پهرستگهها پیرۆزا ئێزدیيان ل سهرتاسهرى جیهانێ كو د جهرگێ كوردستانێدایه، ب پشتهڤانيیا سهرۆكێ حكومهتێ چهندین پرۆژێن گرنگ و ستراتیژى لێ هاتینه ئهنجامدان، مینا كارهبا بهردهوام، ئاڤ، جادا سهرهكى، دهروازه …هتد كو ئهڤ چهنده بوویه جهێ دلخۆشیيا ئێزدیيان چنكو لالش مالا ههموو ئێزدییانه، هەروەسا ب بزاڤ و ئامادەبوونا سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ، ڕێیا پەرستگەها لالیش هاتە ڤەکرن، کو پڕۆژەیەکێ زیندوو و گرنگ بوو و بوويە ئەگەرێ ڕاکێشانا ژمارەکا زێدەتر یا سەرەدانکەران، و ئاسانکاری د گەهشتنا هەموو چین و توێژێن جڤاکێ ئێزدی بۆ پەرستگەها وان یا پیرۆز دا کر.
بجهئينانا رێككهفتنامهيا شنگالێ:
سهبارهت رهوشا پهریشانا خهلكێ شنگال ل ناڤ كهمپاندا، ههولهك هاته دان بۆ رێكهفتنهكێ ل گهل حكوومهتا عیراقێ ل ئوكتوبهرا سالا 2020 و سهرۆكێ حكوومهتا كوردستانێ پێنگاڤێن باش هاڤێـتن بۆ هندێ ههردوو حكومهتێن فیدرال و یا كوردستانێ ئیمزا ل سهر رێكهفتنا شنگال بكهن، دڤى بیاڤیدا ب مخابنیڤه حكوومهتێ عیراقێ نە هەر پشتهڤان نهبوو، بهلكو رێگرى ل پرانیا خالێن ڤێ رێكهفتنێ كرن و تا نها یهك خال ژ وێ رێكهفتنێ نههاتیه جیبهیكرن و دئهنجامدا خهلكێ شنگال دناڤا كهمپادا پترى ههشت سالایه دژیانا ئاواهریێدا دژین.
پشتهڤانيكرنا بنگههێ لالش:
ل سهر ئاستێ سازیێن رهوشهنبیرى یێن ئێزدیان ب تایبهتژى بنگههێ لالش یێ رهوشهنبیرى و كۆمهلایهتى، كو ئهڤ سازیه مهزنترین سازیا ئێزدیایه ل سهرتاسهرى جیهانێ و بۆ پتر پێشخستنا كار و خهباتا ڤى بنگههى، مەسرور بارزانى گرنگیهكا تایبهت ب ههبوونا ڤێ سازیێ ددهت و پشتهڤانیهكا بهردهوام ل كار و خهباتا وێ دكهت ژبهركو ژسالا 1993 تا نها ڤى بنگههى كارییه بهشهكى گرنگ یێ دیرۆك و فهلسهفه و میتۆلوگۆیا ئێزدیان ساخ بكهت، كەواته پشتهڤانیكرن ل ڤێ سازیا گرنگ، دێ پتر ئێزدیان هان ددهت خزمهتا چاند و كلتۆرێ خۆ بكهن.
پێدانا مينحهيێ بۆ مامۆستاييێن ئۆلى:
مامۆستایێن ئۆلى یێن ههموو پێكهاتان دئیدارا كابینا نههێدا رێزهكا تایبهت ههیه، ل ناڤا ئێزدیان ژى هژمارهكا كهساتیيێن ئۆلى ژ جڤاتا رۆحانى تا قهولبێژ و مجێوران رێزهكا مهزن د سیاسهتا حهكیمانهیا مەسرور بارزانیدا ههنه و ههر ژبهر ڤێ رێزگرتنێ هاریكاریا وان بهردهوام تێـته كرن بۆ هندێ پتر بكارن خزمهتا ئۆل و ئایینێ خۆ بكهن.
پرۆهژيێ مينحهيا دارايى بۆ ڕزگاربوويان:
ل ڕێككهفتى 2-7-2024، پرۆژهيێ مينحهيا دارایی یا مهسرور بارزانی، سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ بۆ ڕزگاربوويێن ئێزدی یێن ژ دەستێ داعشێ هاته ڕاگههاندن، كو زێدهترى سێ ههزار ڕزگاربوويى ژێ مفادارن و پرۆژه کۆمەکا خزمەتان وهكى (دارایی، ساخلهمى، خواندنێ) پێشکێشی ڕزگاربوویان دکهت.
هەروەها هەرێمی کوردستان وەک مەڵبەندی پێکەوەژیان ماوەتەوە و میوانداریی 853,458 ئاوارە و پەنابەری کردووە، کە ساڵانە 860 ملیۆن دۆلار تێچووی لەسەر حکوومەتی هەرێم بووە. ئەم داتایانە سەلمێنەری ئەوەن کە کابینەی نۆیەم هەنگاوی گەورەی بەرەو سەقامگیری و گەشەپێدانی هەمەلایەنە ناوە.
ئهڤه و زێدهبارى چهندين پڕۆژهيێن خزمهتگۆزارى مينا(ئاڤ و كارهب، جاده.. هتد) ل دهڤهرێن ئێزدييان هاتينه ئهنجامدان و كاروانێ ئاڤهدانى و گههاندنا پرۆژهيان بۆ دهڤهرێن ئێزدييان و پێشڤهبرنا وان ژ لايێ كابينهيا نههێ يا حكومهتێ ڤه د بهردهوامن.
هەروەسا هەرێما کوردستانێ وەک مەلبەندێ پێکڤەژیانێ مایە و مێڤانداریيا 853,458 ئاوارە و پەنابەران کریيە، کو سالانە تێچوونا وان 860 ملیۆن دۆلار ل سەر حکومەتا هەرێمێ بوویە. ئەڤ داتایە وێ چەندێ د سەلمینن کو کابینەیا نەهێ پێنگاڤێن مەزن بەرەف سەقامگیری و گەشەپێدانا گشتگیر هاڤێتینە.