سیما تیڤی

Mehdî Hesen: Bêlende di bawerîya Êzdiyan da

Her wekî hunên berêz di zanin dû corên bêlinda hene corek dibêjnê bîlnidên pîrafat (bêlnidên pîra)û bêlnidên dûyê dbêjnê (bêlnidên giştî)di bawerya me êzdyan da bêlinda roja dahir bûna sirr û kerameta şîxadî ye slavên xudê li ser bin , zanayên ulî dbêjn bêlnidên pîra di kevne înya êkê ji çlê zvistanê li jmara rojhelatî li vê rojê bêna keremê hildaye û sirr û kerema şîxadî dahirbye li mala pîrafat û lvê rojê bîrafat krî ye ‘îd û di bêjnê bêlnidên pîra û pîrafat, tenha pîrên pîrafat û mcêwrên pîrafat rê û resmên wê ‘îdê di gêrn ewjî li înya burî ew rê û resm hatne gêran û înya dûyê li van bêlinda eva di bêjnê bêlnidên giştî ku hemî êzdî van rê û resma dgêrn li van her sê roja û roja çarê dkene ‘îd di bawerya meda li van roja şîxadî qesta lalşê û nav welatî kirye êzdî bi giştî bi kerema şîxadî şadbînew pê hesyane gotîne bêlinda û heta nha ev roj bi hesabin û rê û resm di hêne gêran wekî dyar ev cejn( ‘îda bêlinda ) êk ji kevintrîn cejnên me êzdyane sexmeratî ev ‘îd ye grêday sirr û kerameta şîxadî ye her wesa peywendî werzê çandinê û mrî jî heye , ev sal li rêkkeftî (2024/1/2)ê bêlindene rê û resmên grêdayî vê ‘îdê hene û roja (2024/1/5)ê cejna ‘îda bêlinda ye,li van bêlinda hindek rê û resmên taybet hene wekî lxarê dyar :
1- gurrka gay
2-çûna ser tirba (guristan)
3- xewlêr
4- sewk (nan)
1- gurrga gay: eve ew rêw resme demê cotyar ji karê xo dzivrin dewarên xo dser agrî ra derbaz dken , agir vêrê hêmaye jbo xêr û bereketa rojê , li hêvara cejnê zarok û gencên gundî mal bi mal dgerrn û her malek agrekî ji reşkê hildket û xudanê malê ( cotyar)dewarên xoyên cûtî , li ser agrîra di borînt û kabanya malê hjîr û mêwîj û şekroka , dgel hindek genim û cehî , bser wanda hladvêjt ,ev rêwresme berî hezaran sala dhate gêran. 2- çûna ser tirba (guristan) : her li vê cejnê hindek rêwresm taybet bi mrî ve di grêdayne ewjî çûna ser tirba heroj li her sê rojên bêlinda kabanya malê kar û barê xu dket û diçte ser miryên xu drustkirna sewka wserjêkirna serbrekê û bi xêra miryên xo dabeş dken lser cîran û gundyên xo û belingaza belaf dken wnavê miryên xo di înin fere her kabanyek sifrekê ji zadî berhevket û van her sê roja zyaretî guristanê miryên xu bbin û wî zadî bi xêra miryên xu bi den û navê miryên xu dhînin êk êk .
3-xewlêr : herwesa dvê cejnê da nanekî taybet jî dête çêkrin dbêjnê (xewlêre) ,hêvara cejnê xewlêre dête şkandin , û pirt pirt dken bi qeder mrovên malê , ewê mêwîjd behra wîda derkeft ,dête xelatkrin û rizqê malê li wê salê li ser pişka wî îye ,eve li xatra şîxadyê dûyê hatye krin, demê şîxadî li boza (11) bra hebûn wek sebeqa qewlî dbêjt:
Yazde xendikêt kûrin heft jê tarîna û çar bi nûrin wl xatra kerema şîxadî deyka wan xewlêr bser wan da belav kir û li wî demî nafka zeytunê dbêjnê hecul nav û xewlêrê kirbû û li behra şîxadî derkeft û heta nho ev rêwrisme bi wî terzî bi rêve diçt.
4- sewk (nan) : curekî nanî ye di hête drustikrin li helkeft û ‘îda bi şêwê nanî belê pçekê sturtre ji nanî û bi zît û runî di hête drustikrin û bi şêwê rojê li ser di hête drustikrin ,her malek dvêt kabanya malê bi teruna axê van sewka bi pêjît piştî xlas dken kabanî wan sewka mal bi mal dgêrt û her sewkekê bxêra miryekî bu gundî û cîran û xuştivyên xu di ben dê bînî li nav gundî wekî çejnekê hemî jnên gundî yêt dnav kulan û şeqama da di hên û di çin û her xuşk û daykekê mêzerek ya stuy da û ye tjî sewke û mal bi mal ya dgerên, blî xêra miryên xu di gehînin li vê ‘îda pîroz her mal û mrovek nanê êk û dû di xun û nanê wan têklî êk di bin bu btir nêzîk bun û bawerî pêknanê jî ..

><